BỆNH HẠI TRÊN CÂY HỒ TIÊU: NGUYÊN NHÂN, TRIỆU CHỨNG VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ

Hồ tiêu là loại cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao, nhưng cũng rất nhạy cảm với nhiều loại bệnh hại. Những căn bệnh phổ biến như chết nhanh, vàng lá chết chậm, cháy lá, thán thư, và đốm lá thường gây thiệt hại nghiêm trọng đến năng suất và chất lượng tiêu. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết các bệnh này cùng biện pháp phòng trừ hiệu quả.

1. Bệnh Chết nhanh (Phytopthora) trên cây hồ tiêu

Đặc điểm nhận dạng bệnh chết nhanh trên cây hồ tiêu:

• Cây héo rất nhanh nhưng lá vẫn còn xanh, không kịp chuyển vàng.
• Thân, cành và lá bị thối đen, ướt sũng, đặc biệt ở phần sát mặt đất.
• Quả và gié quả bị thối đen, dẫn đến rụng hàng loạt

Tác nhân gây hại của bệnh chết nhanh trên cây hồ tiêu:

• Do nấm Phytophthora.
• Do nấm sống trong đất và lây lan qua nước mưa.
• Bệnh thường xuất hiện nhiều vào mùa mưa, khi đất ẩm ướt và hệ thống thoát nước không đảm bảo.

Tác hại của bệnh chết nhanh trên cây hồ tiêu:

• Làm thối lá, thối thân, thối rễ và thối quả.
• Bệnh lây lan nhanh, có thể làm chết cả vườn tiêu trong thời gian ngắn nếu không xử lý kịp thời.

Phòng bệnh chết nhanh trên cây hồ tiêu:

• Phòng bệnh là chủ yếu, vì việc điều trị không hiệu quả khi bệnh đã bùng phát.
• Tạo hệ thống thoát nước tốt để tránh ngập úng trong mùa mưa.
• Không sử dụng giống từ các vườn tiêu đã nhiễm bệnh chết nhanh.

2. Bệnh vàng lá chết chậm (Fusarium solani) trên cây hồ tiêu

Đặc điểm nhận dạng bệnh vàng lá chết chậm trên cây hồ tiêu:

• Cây tiêu phát triển chậm, cành lá thưa thớt.
• Lá vàng bắt đầu từ lá già, sau đó rụng lá và rụng đốt khi bệnh nặng.
• Rễ bị thối, có nốt sần hoặc bị phá hại bởi rệp sáp.

Tác nhân gây bệnh vàng lá chết chậm:

• Do nấm Fusarium solani và tuyến trùng Meloidogyne incognita.
• Tuyến trùng xâm nhập gây vết thương trên rễ, tạo điều kiện cho nấm tấn công.
• Rệp sáp và việc xới xáo làm đứt rễ cũng là tác nhân gây bệnh.

Tác hại của bệnh vàng lá chết chậm:

• Làm giảm khả năng sinh trưởng và phát triển của cây, dẫn đến năng suất thấp.
• Khi bệnh nặng, cây chết hoàn toàn, không thể thu hoạch.

3. Bệnh cháy lá tiêu, thán thư, khô vằn, đen lá (Colletotrichum sp., Colletotrichum gloeosporioides , Rhizoctonia solani, Lasiodiplodia theobromae) trên cây hồ tiêu

Đặc điểm nhận dạng bệnh cháy lá tiêu (thán thư, khô vằn, đen lá):

* Bệnh thán thư:

Bệnh gây hại ở bầu ươm, cây con, cây đang cho thu hoạch.

Trên lá vết bệnh là những đốm lớn màu vàng sau chuyển màu nâu và đen dần, hình tròn hoặc không đều, chung quanh có quầng đen rộng. Bệnh thường phát sinh ở chóp và mép lá, sau lan rộng vào trong phiến lá. Lá bị bệnh nặng biến vàng. Bệnh cũng lan sang nhánh làm khô đốt, rụng cành. Trên bông bệnh làm hạt mới tượng bị khô đen, lép.

* Bệnh khô vằn: 

Bệnh phát triển từ mặt đất nên hại chủ yếu phần tán lá dưới gốc. Vết bệnh thường từ mép lá lan vào, vết bệnh loang lỗ to nhỏ không đều, xung quanh viền nâu thẫm. Khi già vết bệnh chuyển màu trắng xám, phồng rộp, có những hạch nấm nhỏ li ti màu trắng trên bề mặt, sau chuyển màu nâu đỏ. Trời ẩm ướt thấy trên vết bệnh có lớp tơ trắng.

Bệnh nặng làm lá bị thối đen , hơi nhũn, cây sinh trưởng kém.

* Bệnh đen lá:

Trên lá vết bệnh xuất hiện ở giữa lá hoặc ở chóp lá những đốm vàng, nhỏ, sau lớn dần biến màu đen.

Bệnh hại trên cành nhánh làm đốt thân nâu đen rụng dần từ ngọn trở xuống làm tán tiêu trơ trụi.

4. Bệnh đốm lá, đốm mắt cua, đốm mắt ếch (Cercospora sp.) trên cây hồ tiêu

Đặc điểm nhận dạng bệnh đốm lá hại hồ tiêu

• Vết bệnh màu đen.
• Gây hại mặt dưới lá tiêu.
• Vết bệnh tập trung nhiều dọc theo gân lá.
• Tác hại của bệnh đốm lá hại tiêu
• Lá vàng nếu bị hại nặng
• Gây hại quanh năm

 Biện pháp phòng bệnh đốm lá hại hồ tiêu

• Cắt bỏ những cành lá bị bệnh nặng, thu gom đem đốt tránh lây nhiễm nguồn bệnh.
• Hằng năm phun ngừa bằng các thuốc gốc đồng
• Khi chớm bị bệnh, bón NPK cân đối, không bón thừa đạm làm bệnh nặng thêm.