CÁCH NHẬN BIẾT VÀ PHÒNG TRỪ LEM LÉP HẠT TRÊN CÂY LÚA

Bệnh lem lép hạt trên cây lúa là hiện tượng hạt lúa bị lửng hoặc lép hạt, bên trong vỏ trấu có rất ít hoặc không có gạo. Bệnh không chỉ làm giảm năng suất mà còn giảm chất lượng hạt gạo, gây thiệt hại về kinh tế cho bà con.

I – Những nguyên nhân gây nên bệnh lem lép hạt

Bệnh lem lép hạt trên cây lúa phát sinh, phát triển và gây hại kể từ giai đoạn lúa trổ bông trở đi. Những tháng có nhiệt độ thấp, độ ẩm không khí cao, lượng mưa lớn và số ngày mưa nhiều. Bệnh lem lép hạt lúa gây ra bởi nhiều tác nhân:

1. Lúa bị lem lép hạt do nhện gié

Nhện gié hại lúa thường sống trong các bẹ lá lúa. Khi mật độ nhện tăng cao, chúng có thể di chuyển lên trên bông lúa chích hút các gié lúa đang phát triển, gây ra hiện tượng lúa mọc thẳng đứng và phần lớn số hạt bị lép.

2. Nấm gây ra bệnh lem lép hạt

Theo thống kê hiện nay có đến 12 loại nấm khác nhau như Pyricularia oryzae, Alternaria padwickii, Tilletia barclayana, Phoma sp… gây nên loại bệnh này trên hạt lúa và đây chính là nguyên nhân quan trọng nhất gây lem lép hạt trên cây lúa. Nấm có thể bám trên vỏ trấu hạt lúa sau khi thu hoạch, lưu tồn và tiếp tục gây hại làm hạt bị lem lép. Đây cũng là nhân tố lưu truyền bệnh trên giống.

3. Bệnh lem lép hạt ở lúa do vi khuẩn

Vi khuẩn làm lúa bị lem lép hạt là khuẩn Pseudomonas glumae (hay Bukhoderia glumae) lưu tồn từ tàn dư của vụ trước hoặc tồn tại trong đất, nước. Khi lúa nhiễm khuẩn hạt sẽ thối đen hoặc xuất hiện vết bệnh trên vỏ hạt.

4. Một số nguyên nhân khác

Trên các chân đất ruộng nhiễm phèn, nhiễm mặn thì các bệnh gạch nâu, đốm nâu sẽ phát triển mạnh và cũng làm cho hạt lúa bị lem lép về sau. Cỏ dại trong ruộng lúa cũng là ký chủ cho nấm bệnh phát triển và phát tán cho ruộng lúa. Ngoài ra, các loại sâu bệnh tấn công lúa vào giai đoạn đòng trổ như bệnh đạo ôn, rầy nâu, sâu cuốn lá nhỏ, bọ xít cũng làm gia tăng bệnh lem lép hạt.

II – Dấu hiệu nhận biết bệnh lem lép hạt trên cây lúa

Triệu chứng bệnh xuất hiện trên vỏ trấu thay đổi theo tác nhân và mức độ bệnh xâm nhiễm. Bệnh có thể phân bố đều trên ruộng hoặc từng chòm.

1. Lem lép vàng

Tác nhân gây ra lem lép vàng trên hạt lúa là vi khuẩn. Khi lúa trổ, vỏ trấu mở ra, vi khuẩn sẽ tấn công vào bên trong hạt lúa. Những nhánh gié có hạt lúa bị nhiễm bệnh sẽ không thụ phấn được dẫn đến hạt sẽ bị lép, vỏ trấu không biến màu hoặc có màu vàng. Khi hạt vào chắc, các nhánh không bị bệnh sẽ cong xuống, còn các nhánh bị bệnh sẽ đứng thẳng (bắn máy bay). Bên trong của hạt bị bệnh sẽ thấy phôi nhũ bị thối hoặc không vào hạt được.

2. Lem lép đen

Lem lép đen trên hạt lúa do nấm gây ra. Hiện tượng ban đầu là trên hạt lúa có những chấm nhỏ màu nâu hoặc đen, sau đó phát triển bao phủ một phần hoặc toàn bộ vỏ trấu, hạt lúa rất ít gạo (hạt bị lửng), biến màu, nặng hơn thì lép hoàn toàn. Khi độ ẩm không khí cao, bên ngoài các màu sắc này sẽ có lớp phấn bao phủ ở trên.

3. Các loại lem lép khác

– Lem lép xanh: Do quá trình hoàn thiện hạt phấn có vấn đề hoặc do tác động của côn trùng, sâu bệnh dẫn đến hạt lúa vẫn còn màu xanh khi trổ bông, hạt lép không có gạo.

– Lem lép trắng: Do hạt phấn không được hình thành hoặc có thể do điều kiện thời tiết không thuận lợi dẫn đến hạt lúa có màu trắng khi trổ bông, hạt lép không có gạo.

III – Biện pháp phòng trừ bệnh lem lép hạt trên cây lúa

1. Biện pháp canh tác

– Sử dụng giống không có bệnh, tuyệt đối không giống lúa từ những ruộng đã bị bệnh lem lép hạt.

– Trước khi ngâm ủ, sạ lúa phải phơi khô, rê sạch để loại bỏ những hạt lép lửng, biến màu và sau đó xử lý hạt giống.

– Vệ sinh đồng ruộng, thau chua rửa mặn, khử độc hữu cơ cho đất.

– Bón phân cân đối hợp lý, điều tiết nước tránh gây ngập úng giúp cây lúa khỏe mạnh, tăng khả năng chông chịu.

2. Biện pháp hóa học

Dùng thuốc đặc trị lem lép hạt để trị bệnh nhanh chóng. Việc chọn lựa đúng loại thuốc và thời điểm phun là rất quan trọng. Chính vì thế, Mekosilt đưa đến cho bà con thuốc trừ bệnh Azo-Elong 350SC – Giải pháp đặc trị bệnh lem lép ở hạt lúa.

Ưu điểm của Azo-Elong 350SC

Thành phần chính: Chứa hoạt chất vượt trội Azoxystrobin 350g/l, mang lại hiệu quả phòng và trị bệnh tối ưu.
Hấp thụ và lưu dẫn nhanh: Thuốc có tính lưu dẫn, thấm sâu trong cây không sợ bị rửa trôi, giúp tác dụng phòng và trị bệnh kéo dài.
Cơ chế đa tác động: Phòng và trị bệnh hiệu quả, giúp bảo vệ cây từ bên ngoài và kiểm soát nấm bệnh từ bên trong.

Liều lượng sử dụng: Pha 15-25ml/bình 16-25L nước. Lượng nước phun 400-500L/ha

Lưu ý: