TƯƠNG TÁC TRONG THẾ GIỚI VI SINH

Tương tác sinh học là những tác động, quan hệ khi tiếp xúc nhau giữa các sinh vật trong cộng đồng sinh thái (quần thể). Trong thế giới tự nhiên, không có sinh vật nào tồn tại trong sự cô lập tuyệt đối và do đó mọi sinh vật phải tương tác với môi trường và tương tác với các sinh vật khác. Sự tương tá

1. Cộng sinh bắt buộc – Mutualism

Tương tác bắt buộc để tồn tại giữa hai loài. Hai loài đều có lợi trong mối quan hệ này.

Địa y là ví dụ điển hình của kiểu cộng sinh bắt buộc. Đây là tương tác giữa nấm và tảo hay vi khuẩn lam, trong đó, tảo và vi khuẩn lam tổng hợp đường nhờ quang hợp còn nấm tạo điều kiện môi trường tối ưu để phát triển.

2. Cộng sinh không bắt buộc – Protocooperation

Hai loài đều có lợi từ tương tác này tuy nhiên mối quan hệ này không bắt buộc.

Ví dụ: Sự kết hợp giữa vi khuẩn Desulfovibrio và vi khuẩn Chromatium hỗ trợ nhau trong chu trình carbon và chu trình sulfur.

Vi khuẩn Chromatium tổng hợp chất hữu cơ và sulfate cho Desulfovibrio, trong khi đó, Desulfovibrio giảm lượng CO2 trong chất hữu cơ và oxy hóa sulfide thành sulfate.

3. Cộng hưởng – Syntrophism hay Synergism

Đây là tương tác khi sự phát triển của một loài phụ thuộc hay trở nên tốt hơn nhờ các hợp chất sinh ra của loài khác.

Ví dụ: vi khuẩn Enterococcus faecalis cần folic acid được sản xuất bởi Lactobacillus arabinosus, ngược lại, L.arabinosus cần phenylalanine từ vi khuẩn này.

4. Hội sinh – Commensalism

Đây là mối quan hệ trong đó một chủng vi sinh có lợi trong khi chủng kia có thể cùng có lợi hoặc không bị hại.

Vi dụ: Chủng vi khuẩn không gây bệnh E.coli trong đường ruột là chủng vi sinh lên men kị khí tùy ý, chúng sử dụng oxy và làm giảm nồng độ oxy trong ruột. Điều này tạo môi trường phát triển thuận lợi cho chủng kị khí bắt buộc Bacteroides.

5. Đối kháng – Amensalism hay Antagonism

Tương tác khi một loài sản sinh ra các hợp chất làm ức chế sử phát triển của loài khác.

Ví dụ: chủng vi sinh có lợi trong da sản sinh các acid béo ức chế các vi khuẩn có hại trên da.

6. Cạnh tranh – Competition

Tương tác cạnh tranh là quan hệ tiêu cực khi 2 chủng sẽ bị ảnh hưởng lẫn nhau bởi sự phát triển của từng chủng qua việc cạnh tranh dinh dưỡng và không gian.

Ví dụ: Chủng Trichoderma có khả năng tận dụng các nguồn dinh dưỡng và phát triển hệ sợi mạnh mẽ nhằm cạnh tranh không gian với các vi khuẩn gây bệnh trong đất.

7. Ký sinh – Parasitism

Mối tương tác mà chủng ký sinh có lợi từ dinh dưỡng của vật chủ, gây hại cho vật chủ qua các yếu tố vật lý và trao đổi chất.

Ví dụ điển hình cho kiểu tương tác này là virus, chúng bám vào vi khuẩn, nấm hay tảo, hút các chất dinh dưỡng hay phát hủy tế bào.

8. Săn mồi – Predation

Đây là một tương tác phổ biến khi một chủng vi sinh tấn công và gây chết chủng còn lại. Tương tác này diễn ra trong thời gian ngắn. Ví dụ: Các chủng vi sinh trong đất có thể giết chết nhiều chủng khác nhằm duy trì lượng vi sinh trong đất ở mức độ tối ưu nhất.

Zalo